Melltith y Dysgwyr

Mae’n anodd i bod dysgwyr Cymraeg oherwydd dyn ni’n siarad yr iaith Cymraeg yn fford wahanol i siaradwyr iaith cyntaf. Dw i’n credu bod yr un peth yn rhwng ieithoedd i gyd. Mae siaradwyr iaith cyntaf yn defynddio mratiaith ‘Wenglish’ fel ‘rili’ ‘jyst’ a llawer o geiriau arall  a rhaid i dysgwyr druan yn defynddio’r iaith priodol.

Mae dysgwyr fel fi eisiau siarad Cymraeg yn rhugl ond dim yn fford gwahanol i pawb eraill. Dyn ni’n dysgu sut i gweud pethau yn fford priodol achos hynny ydy sut dyn ni’n dysgu, dysgu yn y fford hon yn cymorth ein feddwl am sut yr iaith yn gweithio fel sut i gweud peth yn yr gorffenol, presenol a’r dyfodol, y gramadeg (arghh!). Dyn ni’n syweddoli pan dyn ni’n dechrau siarad efo siaradwyr iaith cyntaf bod nhw’n defynddio’r iaith yn fford hollol wahanol a dim yn gweud ‘Dw i’n’ cyn pob frawdeggau.

Felly, beth ydy’r gwahaniaeth? Dw i’n meddwl bod siaradwyr iaith cyntaf yn dwyieithog go iawn. Mae gennom nhw y dewis am pa iaith y defnyddio am pob gair. Am enghraifft, rhai pobl yn deud ‘miwsig’ yn lle ‘cerddoriaeth, neu ‘tships’ yn lle ‘sglodion’, ond pam?

Efallai, maen nhw’n defnyddio i geiriau pawb erail yn defnyddio, iaith cyfreddin. Maen nhw’n defynddio’r geirau hawddach i gweud. Maen nhw’n dewis geiriau Saesneg fod  yn gweithio yn wella na y gair Cymraeg. Weithiau dydan nhw ddim yn gwybod i gair cymraeg a mae’n hawddach i defynyddio’r gair Saesneg tan maen nhw clywed i gair Cymraeg yn digon i newid i defnyddio’r y gair honna.

Mae’n anodd am dysgwyr i siarad fel wnes i disgrifio uwchben. Yn prif, oherwydd dyn ni ddim yn dysgu sut i adnewid rhwyng yr dwy iaith eto. Pan dw i’n siarad yn Cymraeg, weithiau dw  i ddim yn gwybod sut i gweud rhywbeth yn Cymraeg, felly wna i’r un peth yn Saesneg, bydd i’n trio gweud iddo fo yn ffordd gwahanol yn defynyddio geiriau mai dw i’n gwybod. Weithiau mewn sgwrs bydd i’n penderfynu i defnyddio gair Saesneg yn y canol yr brawdeggau ond dw i’n gorfod aros, ailgychwyn i meddwl yn Saesneg, cael y gair a wedyn ailgychwyn fy ymynedd unwaith eto i Cymraeg i gorffen y brawdeggau. Mae’n cymryd llawer o amser. Dyma pam mae’n anodd i siarad efo siaradwyr iaith cyntaf achos mae’n anodd iawn ymdopi efo dwy iaith ar yr un pryd.

Es i’r Eisteddfod Genedlaethol am y tro cyntaf ar ol dysgu Cymraeg am chwe mis. O’n i’n siarad efo’r rhywun oedd yn siarad am ‘tents’. Atebais i yn defnyddio’r ‘pabell’ mewn brawdeggau a wedyn meddan nhw ‘oh rili sori, pabell’! Oedd rhyfedd iawn, wnes i ddim eisiau diwygus siaradwyr Cymraeg, dw i eisiau siarad yn union fel nhw, ond dw i ddim yn barod eto, dw i ddim yn dwy ieithog wir.

Mae’n tipyn tebyg yr gwahaniaeth rhwng sut oedden ni’n siarad efo ffreindiau yn yr ysgol a sut efo ein nheulu. Mae’n angen i dysgu sut i siarad yn cymunded gwahanol a dysgu siarad rhai tafodiaeth (nad dim ond tafodiaeth yr Gogledd ac y De)

Dylwn i siarad mwy efo’r siaradwyr iaith cyntaf. Mae’n hawddach i siarad efo dysgwyr arall oherwydd mae’n nhw siarad yn yr un fford fel fi dydan nhw ddim gweud gormod o geiriau Saesneg!

Dw i’n dal cenfigenus o siaradwyr iaith cyntaf, ond dw i’n syweddoli bod bydd i’n erioied siarad yn fford gwahanol iddyn nhw ond dw i’n wrth fy modd i medru siarad Cymraeg!

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s